Bütün testlər

GENETİK ANALİZLƏRİNİN GONDƏRMƏ QAYDALARI Dərc olunub: 22.06.2018

1- AMNİON maye GÖNDərmə qaydaları: ·         Analiz məqsədilə göndərilən  amnion mayenin miqdarı təxminən 20 mL  olmalıdır. Maternal kontaminasiyanın qarşısının alınması məqsədilə amnion mayenin ilk  1-2 mL-nin atılması tövsiyyə olunur.   ·         Amniosentez əməliyyatından sonra iynə qapağı ilə birlikdə yerinə taxılmalıdır. İnyeksiya porşenində olan qara qoruma materialı  fibroblast kültür bitməsinə  neqativ təsir göstərdiyindən  bu tip porşenli  şprislərin istifadə edilməməsi tövsiyyə olunur.   ·        İynələr pudrasız əlcək içərisində otaq temperaturunda dərhal laboratoriyaya çatdırılmalıdır.   ·         Materialın ətraf mühitdən izolyasiyasını təmin etmək üçün laboratoriyamızdan yaşıl göndərmə qutusu əldə edə bilərsiniz. QEYD: Material göndərilmədən öncə laboratoriya ilə əlaqə saxlanılmalıdır.   Göndərilmə zamanı buz və ya digər soyuducu vasitələrdən istifadə olunmamalıdır. Təxmini  rapor tarixi: 4-5 həftə Erkən Molekulyar trisomiya testi ilə 24-72 saat içərisində ilkin nəticə verilə bilər. 2- XORİON VİLLUS NÜMUNƏSİ ŞƏRTLƏRİ :   ·         Material alınmadan 1-2 gün öncə laboratoriyadan transport mühit istənilməlidir. ·         Bir inyeksiya daxilinə 3-4 mL transport mühiti əlavə olunduqdan sonra  xorion villus material alınır. ·         İynə qapağı ilə birlikdə yerinə taxılır. ·         Steril cərrahi  əlcək istifadə olunaraq nümunə dərhal  otaq temperaturunda laboratoriyaya çatdırılmalıdır.   Göndərilmə zamanı buz və ya digər soyuducu vasitələrdən istifadə olunmamalıdır. Təxmini  rapor tarixi: 5-6 həftə Erkən Molekulyar trisomiya testi ilə 24-72 saat içərisində ilkin nəticə verilə bilər. 3- FETAL QAN GÖNDərmə qaydaları: ·         Molekulyar testlər üçün bənövşəyi qapaqlı “EDTA”lı, tüb içərisinə ən az 1 mL qan alınmalıdır. Xromosom analizi və FİSH testləri üçün  yaşıl qapaqlı “Heparin”li, tübün içərisinə ən az 1 mL qan alınmalıdır. (hər bir test üçün nümunə miqdarları fərqlidir. Nümunə miqdarları ilə əlaqədar laboratoriya ilə əlaqə saxlayın). Hər iki nümunə üçün: tüblər ehtiyatla  ən az 5 dəfə alt-üst çevrilərək qarışdırılmalıdır. ·         Heparinli tüb olmadığı təqdirdə 5 mL-lik steril şpris içərisinə 0.2 mL heparin çəkilib  2-3 dəfə  aşağı-yuxarı hərəkət etdirilərək  yuyulmalıdır. Xəstə qanı heparinli şprisə alınır. ·         Nümunə şpris vasitəsilə alınıbsa  iynə qapağı ilə birlikdə yerinə taxılır, tüblər və ya  şpris steril cərrahi əlcək içərisinə qoyularaq otaq temperaturunda dərhal laboratoriyaya çatdırılmalıdır.    Göndərilmə zamanı buz və ya digər soyuducu vasitələrdən istifadə olunmamalıdır. Təxmini  rapor tarixi: 3-4 həftə Erkən Molekulyar trisomiya testi ilə 24-72 saat içərisində ilkin nəticə verilə bilər.   4- PERİFERİK QAN GÖNDƏRMƏ QAYDALARI: ·         Molekulyar testlər üçün bənövşəyi qapaqlı “EDTA”lı, tüb içərisinə ən az 1 mL qan alınmalıdır. Xromosom analizi və FİSH testləri üçün  yaşıl qapaqlı “Heparin”li, tübün içərisinə ən az 1 mL qan alınmalıdır. (hər bir test üçün nümunə miqdarları fərqlidir. Nümunə miqdarları ilə əlaqədar laboratoriya ilə əlaqə saxlayın). Hər iki nümunə üçün: tüblər ehtiyatla  ən az 5 dəfə alt-üst çevrilərək qarışdırılmalıdır. ·         Heparinli tüb olmadığı təqdirdə 5 mL-lik steril şpris içərisinə 0.2 mL heparin çəkilib  2-3 dəfə  aşağı-yuxarı hərəkət etdirilərək  yuyulmalıdır. Xəstə qanı heparinli şprisə alınır. ·         Nümunə şpris vasitəsilə alınıbsa  iynə qapağı ilə birlikdə yerinə taxılır, tüblər və ya  şpris steril cərrahi əlcək içərisinə qoyularaq otaq temperaturunda dərhal laboratoriyaya çatdırılmalıdır.   Göndərilmə zamanı buz və ya digər soyuducu vasitələrdən istifadə olunmamalıdır. Təxmini  rapor tarixi: 4-5 həftə 5- ABORT/KÜRETAJ MATERİALI-DƏRİ BİYOPSİYASI-SOLİD TOXUMA  GÖNDƏRMƏ QAYDALARI:   ·         Müvafiq nümunə alınmadan öncə laboratoriya ilə əlaqə saxlanılmalıdır ·         Numunə tüb içərisində transport mühitə qoyulur. ·         Tübün ağzı möhkəm şəkildə bağlanır. Mümkünsə parafilm ilə bağlanır. ·         Dərhal otaq temperaturunda laboratoriyaya çatdırılır. ·         Abort materialı fetustan göndəriləcəksə ayaq içi, baldır, qol içi bölgədən dəri biopsiyası alınıb transport medium içərisində göndərilməlidir. Göndərilmə zamanı buz və ya digər soyuducu vasitələrdən istifadə olunmamalıdır. Materialın FORMALİN və ya digər uyğun olmayan məhlullara yerləşdirilməsi yolverilməzdir. Bu halda nümunələr laboratoriya tərəfindən qəbul olunmur və analizin aparılmasını  uyğunsuz edir Təxmini  rapor tarixi: 5-6 həftə Təxmini  rapor tarixi: 5-6 həftə 6. Panorama vəya Nifty testi 9.cu həftədən etibarən Ana qanı götürülərək uşagın trizomi 13 , trizomi 18 və trizomi 21, X və Y aneploidisi olub olmadığını müəyyən edən testdir. Ayrıca bəzi delesiyaları (Jacobsen, Cru de chat, Angelman, prader willi, Digeorge sendromu) təyin ediləbilməkdədir.   Təxmini rapor: 12 gun

Laborator analizlərin verilmə qaydaları Dərc olunub: 14.05.2015

1)Qan səhər ac qarına, axırıncı qida qəbulundan 8-16 saat vaxt keçdikdən sonra verilməlidir. Aşağıda göstərilən analizlər tam ac qarına (qida qəbulundan 12 saat keçdikdən sonra) verilməlidir: - Paratireoid hormon - saat 11-ə kimi - C-peptid, insulin - kalsitonin - immunoqramma - Koaquloqramma - Biokimyəvi tədqiqatlar (qlükoza, lipidoqramma, xolesterin, triqliseridlər, yüksək və aşağı sıxlıqlı lipoproteinlər). 2) Su qəbulu analizlərə təsir etmir. 3) Qan analizindən 1 (bir) gün əvvəl alkoqol qəbulundan, yüksək fiziki gərginlikdən, güclü psixiemosional stresslerdən, qida qəbulunda və gündəlik rejimdə ciddi dəyişikliklərdən çəkinmək lazımdır. 4) Analizdən 2 saat əvvəl siqaret çəkmək olmaz. 5) Rentgenoqrafiya, rektal müayinə və fizioterapevtik prosedurlardan sonra qan analizi vermək olmaz. 6) Qan dərman preparatları (məsələn, antibakterial və kimyəviterapevtik) qəbulundan əvvəl və ya 10-14 keçdikdən sonra verilməlidir. Analiz istisna hallar kimi dərman preparatlarının (məsələn, valproik turşusu, antikonvulsantlar) qanda konsentrasiyasını öyrənmək lazım olduqda verilə bilər. Əgər siz dərman preparatları qəbul edirsinizsə, bunu mütləq müalicə həkiminə bildirməlisiniz. 7) Reproduktiv funksiyanın tədqiqi zamanı: hormonlar (FSH, LH, prolaktin, estradiol, testosteron, DHEA-S, progesteron) menstrual tsiklin günündən asılı olaraq ac qarına verilməlidir

CEA (Carcinogenic embryonic antigen) Dərc olunub: 12.03.2015

CEA (Carcinogenic embryonic antigen) molekulyar çəkisi 180 kD olan qlikoproteindir. AFP kimi karsinofetal antigenler qrupuna aid olub, embrion və fetal dövrdə sintez olunur. Döldə qastrointestinla traktda və serumda aşkar olunur. Doguşdan sonra CEA-nın sintezi əhəmiyyətli dərəcədə enir. Material: Serum Vahid: ng/ml Norma: <4        Siqaret çəkənlərdə <10        Şübhəli zona 5,0-20,0        Yüksək  >20  Miqdarı artır: Yoğun bağırsaq CA, Düz bağırsaq CA, kolorektal adenikarsinoma, qastrointestinal bədxassəli şişlər, pankreas CA, ağciyər CA, mamma CA, yumurtalıq CA, Öd kisəsi CA, Mədə CA, qaraciyər CA, böyrək CA. Kliniki əhəmiyyəti: CEA göstəricisinin normal olması bədxassəli şişin olduğunu inkar etmir!  Spesifik  tumor marker olmadığı üçün əhalidə kanser skrininq məqsədilə tətbiq oluna bilməz.  Əsasən kolorektal karsinomanın müalicəsinin monitorinqində istifadə olunur. Qeyd: Qaraciyərin iltihabi xəstəliklərində CEA göstəricisi “səhvən” yüksək ola bilər ( Falsely increased).

CA 19-9 (Gastrointestinal canser antigen) Dərc olunub: 12.03.2015

CA 19-9 (Gastrointestinal canser antigen) 36 kD molekulyar çəkili qlikolipidantigendir, həmçinin Lewis qan qrupunu determinəedici hapten kimi də baxıla bilər. Pankreatik karsinoma, hepatobiliar və mədə karsinomalarının (burada əlavə bir markerlə birgə, məsələn CA 72-4 və CEA) erkən diaqnostikasında, həmçinin müalicəyə nəzarətdə əhəmiyyətlidir. Material: Serum Vahid: U/ml Norma: >37 Miqdarı artır: Qastrointestinal hissənin şişlərində: Pankreas şişi, pankreatit, qaraciyər şişi, öd axacağı, mədə və kolorektal sistem, nisbətən nadir yumurtalıq karsinoması (mucous type), uşaqlıq karsinoması.   Qeyd: Mutsin qaraciyərdən ekskresiya olduğuna görə, hətta yüngül xolestaz CA 19-9-un yüksəlməsinə səbəb ola bilər.  Praktiki sağlam insanlarda və Lewis A/B neqativ qan qrupuna malik olanlarda (3-10% əhali) CA 19-9 aşkar olunmaya bilər. Buna səbəb CA 19-9 epitoplarının (anticismin təmas etdiyi antigen səthi) əmələ gəlməsini təmin edən enzimin çatışmazlığıdır. Lewis qan qrupu antigeni mövcud olanlarda CA19-9-un yüksək olması fizilojidir.

Hepatit C (HCV) Dərc olunub: 23.02.2015

Yuxarıda qeyri-A və qeyri-B kimi göstərilən hepatitlərin təqribən 90%-i Hepatit C qruplarıdır.  Inkubasiya dövrü 6-12 həftədir, yoluxma parenteral baş verir. Xəstə xroniki hepatitlərin 50%-indən çoxu inkişaf edə bilir. Risk qruplarına intravenoz dərman qəbulu, qan və ya qan məhsulları (məs. dializ) qəbulu, HCV yoluxmuş insanların orqanlarının transplantı  daxildir. Yoluxma tibb personalının ehtiyatsızlığı nəticəsində hər hansı yoluxmuş ləvazimatı ilə xəsarət yetiridikdə, virusun titr səviyyəsindən asılı olaraq cinsi yolla da mümkündür. Hamiləlik ərzində HCV: Yoluxmanın 5% hallarında anadan uşağa yoluxma baş verir. Buna baxmayaraq, inkişaf çatışmazlığı, vaxtından əvvəl doğuş kimi hallar məlum deyil. Yoluxma adətən uşaqlıqda baş verir, kesariyyə əməliyyatı yoluxma riskini azaltmır. Döş ilə qidalandırma hallarında da yoluxma müşahidə olunmamışdır. Serologiya: Hepatit C anticisimləri yoluxmadan 3-4 həftə sonra müəyyən edilə bilir.